Adenomyozis

Adenomyozis hakkında bilmeniz gerekenler: belirtiler, tanı yöntemleri, tedavi seçenekleri ve yaşam kalitesini destekleyen öneriler.

20,9%

Kadınlarda görülme sıklığı

40–50

Tanının daha sık konduğu yaş aralığı

1/3

Belirti göstermeyebilir

Önemli Bilgi

Adenomyozis iyi huylu (benign) bir rahim hastalığıdır. Şikâyetler kişiden kişiye değişebilir ve benzer belirtiler farklı jinekolojik durumlarda da görülebilir. Adet kanamanızda artış, şiddetli adet ağrısı veya pelvik ağrı gibi yakınmalarınız varsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmanız önerilir.

Adenomyozis Nedir?

Adenomyozis, rahmin iç yüzeyini döşeyen endometrium dokusuna benzer hücrelerin rahmin kas tabakası (miyometrium) içine yerleşmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Bu yerleşim, rahim duvarında kalınlaşmaya ve bazı kişilerde rahmin büyümesine (globüler/enlarged uterus) yol açabilir. En sık görülen yakınmalar; adet kanamasında artış, şiddetli adet ağrısı ve pelvik ağrıdır. Adenomyozis; miyomlar ve endometriozis ile birlikte bulunabilir, bu nedenle belirtiler birbirine karışabilir.

Etkilenen Alanlar

Rahim kas tabakası (miyometrium)
Endometrium–miyometrium sınır bölgesi (junctional zone)
Rahim duvarı (odaksal veya yaygın tutulum)
Bazı olgularda rahim hacmi (büyüme/“dolgun” rahim görünümü)

Risk Grupları

Yaşın ilerlemesi (özellikle 40’lı yaşlar)
Doğum yapmış olmak (parite)
Rahim içi/rahimle ilgili girişimler veya operasyon öyküsü (ör. sezaryen, küretaj)
Eşlik eden miyom veya endometriozis varlığı

Belirtiler ve Semptomlar

Adenomyoziste belirtiler kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde hiç belirti olmayabilir; bazı kişilerde ise kanama ve ağrı günlük yaşamı etkileyebilir. En sık görülen yakınmalar aşağıdadır.

Yoğun Adet Kanaması

Adet süresinin uzaması, pıhtılı kanama veya normalden daha fazla kanama görülebilir.

Ağrılı Adet (Dismenore)

Adet döneminde kramp tarzında, zamanla artabilen şiddetli ağrı olabilir.

Kronik Pelvik Ağrı

Adet dışı dönemlerde de kasık/pelvis bölgesinde sızı veya baskı hissi görülebilir.

Cinsel İlişkide Ağrı

Bazı kişilerde derin ilişkide ağrı (dyspareunia) eşlik edebilir.

Rahimde Büyüme / Şişkinlik Hissi

Alt karında dolgunluk, şişkinlik veya “rahimde büyüme” hissi tarif edilebilir.

Yorgunluk (Anemi ile İlişkili)

Yoğun kanama, demir eksikliği/anemiye bağlı halsizlik ve çabuk yorulmaya katkı sağlayabilir.

Dipnot: Yakınmaların şiddeti her zaman görüntüleme bulgularıyla birebir örtüşmeyebilir. Ayrıca miyom ve endometriozis gibi eşlik eden durumlar, belirtileri artırabilir veya değiştirebilir.

Hastalık Evreleri

Adenomyozis için endometriozisteki gibi tüm dünyada tek bir “evreleme” sistemi bulunmaz. Klinik uygulamada, görüntüleme bulgularına göre yerleşim ve yaygınlığı tarif eden sınıflamalar kullanılabilir. Aşağıdaki alt tipler, MR görüntüleme temelli bir yaklaşımı özetler:

Alt Tip I (İntrinsik)

Lezyonlar rahmin iç kısmına/junctional zone’a yakın yerleşir; endometriumdan içe doğru ilerleme ile ilişkilendirilebilir.

Alt Tip II (Ekstrinsik)

Lezyonlar rahmin dış kas tabakasına yakın yerleşir; bazı olgularda derin endometriozis ile birliktelik gösterebilir.

Alt Tip III (İntramural)

Odaklar rahim kası içinde daha merkezî yerleşimli olabilir; iç veya dış sınıra belirgin komşuluk göstermeyebilir.

Alt Tip IV (Belirsiz/İleri Heterojen)

Birden fazla paterni içerebilen, daha karmaşık veya ileri tutulumlu görünümler için kullanılır.

Tedavi Seçenekleri

Adenomyozis tedavisi; şikâyetlerin şiddetine, yaşa, gebelik planına ve eşlik eden durumlara göre kişiselleştirilir. Amaç kanamayı ve ağrıyı kontrol altına almak, yaşam kalitesini desteklemektir.

Medikal Tedavi

Ağrı kesiciler (NSAİİ’ler): Adet ağrısını azaltmaya yardımcı olabilir.
Hormon düzenleyici tedaviler: Adet düzeni ve ağrı kontrolünde kullanılabilir.
Levonorgestrel salgılayan rahim içi araç (LNG-RİA): Kanama ve ağrıyı azaltmada etkili seçeneklerden biridir.
Yoğun kanamada, hekim uygun görürse kanama kontrolüne yönelik ek tedaviler planlanabilir.

Cerrahi / Girişimsel Tedaviler

Odaksal (fokal) olgularda, uygun hastalarda uterus koruyucu cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Girişimsel yöntemler (seçilmiş olgularda): Uterin arter embolizasyonu (UAE) veya yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason (HIFU) gibi seçenekler gündeme gelebilir.
Histerektomi: Gebelik planı olmayan ve diğer tedavilerle kontrol sağlanamayan olgularda “kesin” tedavi seçeneği olabilir.

Destekleyici Yaklaşımlar

Isı uygulaması, düzenli hafif egzersiz ve uyku hijyeni
Pelvik taban fizyoterapisi (uygun hastalarda)
Beslenme desteği ve demir eksikliği/anemi yönetimi (hekiminiz önerirse)
Stres yönetimi ve ağrı ile baş etme stratejileri

Multidisipliner Yaklaşım:
En uygun plan; kadın hastalıkları ve doğum uzmanı başta olmak üzere, gerektiğinde radyoloji, ağrı yönetimi ve beslenme desteği ile birlikte kişiye özel olarak oluşturulur.

Sıkça Sorulan Sorular

Adenomyozis hakkında en çok merak edilen sorular ve yanıtları

Adenomyoziste, “rahim içini döşeyen dokuya benzer hücrelerin” büyümesi rahmin kas tabakası içinde olur; yani anormal büyüme rahmin içinde sınırlı kalır. Endometrioziste ise benzer hücrelerin rahim dışındaki bölgelerde görülmesiyle ilişkilendirilen bir durumdan söz edilir. Bazı kişilerde iki durum bir arada da bulunabilir.

Adenomyozis olan kadınlarda bazı belirtiler görülebilir. En sık karşılaşılan şikâyetler şunlardır:

Rahmin normalden büyük olması
Adet kanamalarının daha yoğun ve uzun sürmesi
Adet dönemlerinde veya adet dışında kasık ağrısı
Pelvik bölgede dolgunluk, baskı veya rahatsızlık hissi

Bu belirtiler her kadında aynı şekilde ortaya çıkmayabilir. Bazı kadınlarda şikâyetler hafifken, bazılarında daha belirgin olabilir. Adenomyozis, başka jinekolojik hastalıklarla benzer belirtiler gösterebildiği için değerlendirme kişiye özel olarak yapılır.

Adenomyozis tanısında en sık kullanılan yöntem vajinal ultrasondur. Ultrason bulguları çoğu zaman tanı koymak için yeterli olur. Kesin tanı ise rahim dokusunun patolojik olarak incelenmesiyle konur; bu genellikle ameliyat sonrası mümkündür.

Tedavi planı;

Şikâyetlerin şiddetine,
Hastanın yaşına,
Çocuk sahibi olma isteğine

göre kişiye özel olarak belirlenir.
Şikâyeti olmayan veya hafif yakınmaları olan hastalarda her zaman tedavi gerekmez; düzenli takip yeterli olabilir.

Tedavi seçenekleri arasında:

Ağrı kesici ilaçlar,
Hormon içerikli tedaviler (hormonal spiral, bazı hormon ilaçları),
Uygun hastalarda minimal girişimsel (ameliyatsız veya küçük girişimli) yöntemler yer alır.

Rahmin alınması (histerektomi) her hastada şart değildir.
Ancak çocuk isteğini tamamlamış, şikâyetleri şiddetli ve diğer tedavilere yanıt vermeyen bazı hastalarda bir seçenek olabilir. Bu karar, hastanın beklentileri ve mevcut bulgular birlikte değerlendirilerek verilir.

Uzmanımızla iletişime Geçin

Sorularınız için formu doldurun, ekibimiz en kısa süredesize dönüş yapacak.

Uzmanına Sor