Endometriozis gelişimi ve diyetsel yüksek yağ tüketimi arasında bağlantı vardır.
![](https://i0.wp.com/www.endometriozisdernegi.org/wp-content/uploads/2020/05/a955a3de9afa2794fbaf8cc2473586cb_XL.jpg?resize=800%2C386&ssl=1)
Anahtar Noktalar
Vurgu
Endometriozis östrojen bağımlı kronik bir hastalıktır ve diyet alışkanlıkları ile açıkca ilişkilidir
Önemi
Balık, kabuklu deniz hayvanları veya yumurtasının tüketimi başka kronik hastalıklarda olduğu gibi endometriozis gelişim riskini de azaltmakta iken, işlenmiş veya işlenmemiş kırmızı et tüketimi ise endometriozis gelişimine yol açan majör faktörlerden biridir.
Ne Yapıldı?
Yamamato ve arkadaşları tarafından yayımlanan çalışmayı değerlendiren bu yazıda kadınların diyet alışkanlıklarının endometriozis gelişimi üzerindeki etkisi tartışıldı. Bu çalışma, yüksek oranda yağlı diyetin endometriozis gelişimine ve hastalığın güçlü bir şekilde ortaya çıkarak ilerlemesine negatif etkisini desteklemektedir.
Çalışma, endometriozis tanısı laparoskopi ile konmuş 3800 premenopozal kadın üzerinde, diyet alışkanlıkları porsiyonların büyüklüğüne ve alım sıklığına göre değerlendirilerek yapılmıştır.
Veriler
- İşlenmiş ya da işlenmemiş kırmızı et tüketimi endometriozis gelişimine yol açan en önemli faktörlerden biri iken balık ya da deniz ürünleri tüketimi, tip 2 diyabet gibi birçok kronik hastalıkta da olduğu gibi endometriozis gelişimini azalttığı görülmüştür.
- Yağlı diyet ve endometriozis gelişimi arasındaki ilişkiyi açıklayan muhtemel mekanizma kırmızı ette bol miktarda hem demirinin kırmızı et tüketiminin olumsuz etkilerinden sorumlu olmasıdır. Hem demiri ayrıca oksidatif stres ve DNA hasarına yol açarak da endometriozis gelişimine katkıda bulunur.
- Yüksek miktarda yağ tüketimi ile endometriozis gelişimi arasında korelasyon vardır (günde 2 veya daha fazla öğünde risk haftada 1 veya daha az öğüne göre daha fazladır).
- Yüksek yağ içerikli diyetle beslenen kadınlar daha yüksek vücut kitle indeksine (BMI) sahip olmaya meyillidirler. Buna rağmen düşük BMI endometriozis için bir risk faktörüdür, bu durumda vücut kilo ve yağ kaybının hepatik metabolik gen ekspresyonunda kesintiye bağlı bir nedenden çok bir sonuç olabileceği düşünülmüştür.
- Kırmızı et tüketimi ayrıca endometriozisli kadınlarda zaten yüksek olan endojen östrojen seviyelerini arttırabilir.
- Çiftlik hayvanlarının ürünlerinde bulunan organik kirleticiler de endometriozis gelişimine katkıda bulunabilir.
- Endometriozisli kadınlarda; enflamatuar, immün ve proliferatif yolakları yöneten barsak mikroplarının değiştiği düşünülmektedir. Bu değişimin primer kaynağı da diyettir.
Çalışmanın Güçlü Yanları
3800 premenopozal, endometriozis tanısı laparoskopi ile konulmuş kadını kapsayan geniş örneklem sayısı olması ve diyetsel alışkanlıkların porsiyon ölçüsüne ve tüketim sıklığına göre incelenmesi çalışmanın güçlü yanlarıdır.
Özet
Endometriozis, endometrial glandüler ve stromal dokunun uterin kavite dışında bulunması olarak tanımlanan kronik bir hastalıktır. Genel popülasyondaki prevalansı yaklaşık %10’dur. Endometriozis infertilite, pelvik ağrı, over ve diğer kanserlerin oluşum riskinin artmasıyla ilişkilidir.
Hastalığın erken dönemde asemptomatik olmasından ötürü klinik tanıda gecikme olduğu bildirilmiştir. Bazı tedavi stratejileri bulunmakla birlikte açıklanamayan etyopatolojiye bağlı olarak hastalığa yaklaşımda kesin bir konsensus sağlanamamıştır. Amerika’dan bir grup bilim insanı olan Simmen ve arkadaşları “Annals of Translational Medicine” isimli dergide “ Kırmızı görmek: diyet ve endometriozis riski” başlıklı bir çalışma yayımlamışlardır.
Bu yazarlar, endometriozis gelişiminde diyet alışkanlıklarının etkisini ortaya koymayı amaçlamışlardır. Yağlı diyetin yüksek tüketiminin endometriozis risk faktörlerinden biri olarak kabul edildiğini özetlemişlerdir. Porsiyonların büyüklüğü ve tüketim sıklığı da endometriozis gelişimine katkı sağlayan faktörlerdir.
“Endometriozisin çok yönlü doğası belki de diyette uygulanacak basit değişiklikler ile yönetilebilir ve üreme çağındaki kadınlara kronik hastalığın önlenmesi için beslenme alışkanlıklarını yeniden değerlendirmede etkili bir örnek sunabilir.” diye de eklemişlerdir.
Kaynak Site: endonews.com
Çeviren: Dr. Hümeyra Özkaya