EEL’nin bir sonraki webinarı aynı zamanda EEL’nin başkanı olan Prof Dr Engin Oral tarafından 19 Mayıs tarihinde “İleri endometriozis ve İnfertilite olgularında güncel yönetim” üzerine olacaktır. Herkesi saat 20:00’da bekleriz…
Webinar Linki: https://zoom.us/j/917071787
Kadın vücudunun en hassas bölgelerinden biri uterustur (rahimdir), çünkü yalnızca üreme fonksiyonuna sahip değildir, aynı zamanda sistemin hormonlarının birçoğu burada düzenlenir. Bu nedenle, doğru tıbbi müdahalenin yapılabilmesi için onu etkileyebilecek her türlü hastalığı veya durumu tanımlamak çok önemlidir. Bugün endometrial hücreler ve bunları etkileyen en yaygın iki hastalık hakkında konuşacağız: Endometriozis ve adenomyozis. Endometriozis, endometrial hücrelerin uterus dışındaki anormal bir oranda ve fallop tüpleri veya lenfatik sistem gibi vücudun nadir bölgelerinde büyümesine neden olan bir durumdur.
Endometriozis semptomları giderek ilerler ve dört aşamalı olarak kendini gösterir:
Minimal: Yumurtalıkların içinde küçük, sığ lezyonlar ve endometrial implantlar, hafif pelvik inflamasyon şeklindedir.
Hafif: Lezyonlar ve endometrial implantlar büyümeye devam eder; pelvik ağrı sabit hale gelir.
Orta: Endometrial implantlar yumurtalıkların içinde ve dışında derinleşir.
Şiddetli: İmplantlar vücudun diğer bölümlerinde, çoğunlukla fallop tüpleri ve barsaklarda çoğalır.
Şimdi Adenomyosis hakkında konuşalım: Bu anormal büyüme sadece uterusun içinde gerçekleşir. Bu, durumun kendisini vücudun bir parçası olarak izole ettiği anlamına gelir, ancak bu durumun teşhisini zorlaştırmakla kalmaz, aynı zamanda başkalarından ayırt etmeyi zorlaştırır.
Adenomyozis ile ilişkili semptomlar şunlardır:
Yaygın büyümüş uterus
Aşırı menstrüel kanama (menstrüasyon sırasında uterin kasların kasılmasına müdahale eden endometrial doku nedeniyle)
Ağrı, kanama ve pelvik peritonun irritasyonu.
Her iki koşul da doktorlar tarafından ilk aşamada gözden kaçırılabilir. Endometriozisin başlıca semptomu pelvik ağrıdır ve bu genellikle uzmanlar tarafından kas ağrısına veya travmalara bağlanır. Adenomyozis ana semptomu düzensiz kanama ve menstrüasyon olup, doktorların diğer durumlardan önce düşünmelerini daha olası hale getirir, ancak bir ultrason gerçekten adenomyozis veya bir tümör olup olmadığını belirlemekte yardımcı olur.
Tedaviler
Endometriozis genellikle ağrı kesici ilaçlarla tedavi edilir, ancak hormonal tedavi de kullanılır. Ibuprofen gibi ilaçlar hasta üzerinde herhangi bir etkisi olmadıkça daha kuvvetli ilaçlar reçete edilir. Hormonal terapi, hücrelerin endometriozis büyümesini azaltmak için düzenlenmesine yardımcı olur. Ameliyatlar genellikle hamile kalmak isteyen kadınlar için yapılır, ancak şartların ağır şekilde yayılması durumunda histerektomi (rahim alınma operasyonu) önerilir.
Adenomyozis tedavileri geniştir ve genellikle durumun semptomlarına ve evrelerine bağlı olarak değişir ve tek tedavinin şu olduğuna değinilmelidir: Yumurtalıkların tamamen çıkarılması. Burada, en çok hangi tedavinin ve neden kullanıldığını açıklayacağız:
İbuprofen gibi anti-inflamatuar ilaçlar, endometriozis tedavilerine benzer. Reçete edilen dozlar menstruasyon döngüsünün başlangıcından iki ila üç gün önce alınmalı ve süre boyunca devam etmelidir.
Hormonal tedaviler, semptomlara katkıda bulunan artmış östrojen seviyelerini tersine çeviren oral ve progestin-içeren kontraseptifleri (doğum kontrol hapları) içerir.
Endometriyal ablasyon, endometriumun alınmasını içerir ve kısa düzelme süresi olan bir prosedürdür. Hastalık kasları derin olarak etkilemişse tavsiye edilmez.
Uterin arter embolizasyonu, damar büyüklüğünü azaltmak ve uterustaki skar oluşumunu önlemek için damarların etkilenen bölgeye kan temin etmesini önleyen hafif derecede invazif bir prosedürdür.
Histerektomi, tamamen tedavi etmenin tek yoludur ve uterusun tamamen cerrahi olarak çıkarılmasını gerektirir. Bu sadece en ciddi vakalarda ve daha fazla çocuğu olmasını planlamayan kadınlar için önerilir.
Kaynak Site: http://www.thisisendometriosis.com
Çeviren: Dr. Işıl AYHAN
Endometriozis ve adenomyozis, kötü obstetrik (gebelik ve doğumsal) sonuçlarla ilişkilidir.
Önemli kısımlar
Bu derleme, endometriozis ve adenomyozisi olan kadınlarda preterm (erken) doğum ve gebelik yaşına göre düşük doğum ağırlığı (SGA) için daha yüksek bir risk olduğunu vurgulamaktadır.
Bu kadınlarda obstetrik olumsuz sonuçların önlenmesi için dikkatli bir takip çok önemlidir.
Önemi
Preterm doğum ve SGA, kısa süreli ve uzun süreli neonatal ve perinatal komplikasyonlarla ilişkilidir. Bu nedenle bu durumların önlenmesi, endometriozis ve/veya adenomyozisli kadınların daha yakından izlenmesi ile yakından ilişkilidir.
Ne yapıldı?
Bu sistematik derleme ve meta-analiz, 1950’den Ekim 2017’ye kadar yayınlanmış tüm epidemiyolojik gözlemsel çalışmaları içermektedir. Bunlar, PubMed ve Embase veritabanlarında endometriozis ve/veya adenomyozis ile preterm doğum ve/veya SGA arasındaki ilişkiyi araştırmışlardır.
İki bağımsız yazar, Newcastle-Ottawa Kalite Değerlendirme Ölçeğine göre yüksek kalitede puanlanan 21 araştırmanın tümünü değerlendirdi.
Anahtar sonuçlar
Birçok ortak özelliğe sahip iki hastalık olan endometriozis ve adenomyozis, rahim dışındaki endometriyal dokunun varlığı olarak tanımlanırlar.
Adenomyozisi olan kadınlarda daha az yaygın olmasına rağmen, her iki hastalığı olan kadınlarda infertilite (kısırlık) sorunu olabilir.
Adenomyoziste “junctional zone” denilen rahim bölgesi daha fazla etkilendiği için adenomyozisli kadınlarda düşük doğum, preterm doğum, SGA ve geç gebelik komplikasyonu gibi kötü obstetrik sonuçların daha sık olduğu bulunmuştur.
Bu yayında 21 çalışma ve toplam 2.517.516 kadın gözden geçirilmiştir ve endometriozis ve/veya adenomyozisi olan kadınların preterm doğum ve SGA çocuk sahibi olma riski altında olduğunu belirtmektedir.
Sınırlı çalışmalara dayanarak adenomyozisin preterm doğum ve SGA riskini endometriozisten daha fazla artırdığı görülmüştür.
Adenomyozis ve tekil gebeliklere odaklanan 21 çalışma içeren geniş ve kapsamlı bir meta-analizi temsil ettiği için bu derleme güçlüdür.
Ayrıca tekiz gebelikler ikiz gebeliklerin preterm doğum ile SGA arasındaki yakın ilişkisi göz önüne alınarak alt analiz edilmiştir.
Özet
Endometriozis ve adenomyozis, ortak özellikleri olan ve bazı hastalarda birlikte bulunan aynı spektrumdaki hastalıklardır. Her iki hastalık da uterus boşluğu dışındaki endometrial implantlarla karakterizedir. Endometriozis, uterus dışında endometriumun (rahim içini döşeyen tabaka) lokalizasyonu olarak tanımlanırken, adenomyozis endometriumun myometriuma (rahimin kas tabakası) doğru büyümesiyle tanımlanır. Semptomların spektrumu dismenore (adet sancısı), kronik pelvik (kasık) ağrı, disparoni (cinsel ilişkide ağrı) ve infertilite (kısırlık) içerir. Aarhus Üniversitesi’nden Danimarka’da bir grup bilim insanı olan Bruun ve Arendt, “Endometriozis ve adenomyozis, preterm doğum riski ve SGA çocuk riski ile ilişkilidir: sistematik bir derleme ve meta analizi” isimli makalelerini “Acta Obstetricia ve Gynecologica et Scandinavica” adlı dergide paylaştılar. Bu yazarlar endometriozis ve/veya adenomyozis ile preterm doğum ve/veya SGA arasında bir bağlantı bulunup bulunmadığını araştırmışlardır.
Geçmiş yayınlarda, endometriozisli kadınların preterm doğum ve SGA riski taşıdığı kesinleştirilmiştir. Ancak, adenomyozis henüz yeterince değerlendirilmemiştir. Bu derlemede, 21 çalışma ve toplam 2.517.516 kadın, iki bağımsız yazar tarafından analiz edilmiştir. Endometriozisi olan kadınlardan preterm doğum riskinde olanlar (OR 1.47, 95% CI 1.28-1.69) ve SGA çocuğa sahip olanları (OR 1.26, 95% CI 1.04-1.54) hesaplanmıştır. Adenomyozis ile zayıf obstetrik sonuçlar arasındaki ilişki sınırlı sayıda çalışmada analiz edilmiştir. Gebe kadınlarda adenomyozis varsa, preterm doğum için (OR 3.09,% 95 CI 1.88-5.09) ve SGA çocuğuna sahip olmak için (OR 3.23,% 95 CI 1.71-6.09) daha yüksek bir risk vardır. Bu derlemede, önceki sistematik derlemeler ve meta-analizlerden farklı olarak, adenomyozis ve preterm doğum ile SGA arasındaki ilişki üzerinde duruldu ve tekli gebelikler, çalışmadan elde edilen çoğul gebelikler hariç alt analiz edildi. Endometriozis ile SGA arasındaki ilişki, sadece tekil gebeliklerle yapılan çalışmalarda hafif bir oranla azaldı. Sınırlı sayıdaki yayınlara rağmen, adenomyozis daha belirgin olarak preterm doğum ve SGA ile ilişkili bulundu.
Yazarlar, “Bu çalışma, olumsuz doğum sonuçlarını önlemek için endometriozis ve adenomyozisi olan gebe kadınların daha yakın doğum öncesi izlemini önerebilir” diye eklediler.
Kaynak Site: endonews.com
Çeviren: Dr. Ezgi DARICI
Adenomyozis ile endometriozis hastalığının ciddiyeti arasındaki ilişki iyi bilinmemektedir.
ANAHTAR NOKTALAR
Önemİ:
Adenomyozisin ultrasonografik tanı kriterleri konusunda fikir birliği yoktur, ancak ekojenik sub-endometriyal çizgiler, myometrial kistler, heterojen myometriyum ve myometrial duvarın kalınlaşması veya asimetrisi görülürse tanı konulabilir. Kesin tanı histopatolojik olacaktır.
Özellikleri:
Adenomyozisin ultrasonografik belirtilerinin prediktif değerini belirlemek ve adenomyozis patolojisinde yer alan genetik yolakları keşfetmek için daha fazla araştırmaya gerek vardır.
Ne yapıldı?
Endometriozisin ciddiyeti ile sonografik adenomyozis belirtileri arasındaki ilişkinin önemini vurgulamak için, yazarlar endometriozis için tanısal laparoskopi uygulanan hastalarda adenomyozis ile uyumlu sonografik özellikleri incelemişlerdir.
Adenomyozis hastalarında ektopik bir endometriumda gen ekspresyonunun adenomyozis olmayanlardan farklı olup olmadığını araştırmak için gen dizisi analizleri yapıldı.
Anahtar sonuçlar:
Kliniğe pelvik ağrı ile başvuran kadınların %35’inde adenomyozisin sonografik belirtileri var.
Sonografik adenomyozis bulguları olan kadınlarda en sık görülen sonografik özellikler, heterojen myometrium ve kalınlaşmış posterior myometrial duvar idi.
Kalınlaşmış bir arka duvar orta ve şiddetli endometriozis ile istatistiksel olarak anlamlı şekilde ilişkilendirildi.
Uterin patolojiler sonografik adenomyozis belirtileri olan kadınlarda daha sık görülür.
Sınırlamalar:
Laparoskopiden önce tanı alan adenomyozise ultrasonografi uzman klinisyenler tarafından yapılmalıdır.
Bu çalışma, histopatolojik adenomyozis bulgularından ziyade sonografik adenomyozis bulgularına odaklandı.
Özet
Avustralya, Parkville’deki Kraliyet Kadın Hastanesinden Dior ve ark. Minimal İnvaziv Jinekoloji Dergisi’nde yayınlanan son makalesinde endometriozisin ciddiyeti ile adenomyozisin sonografik kanıtları (SEOA) arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için prospektif bir çalışma tasarladı. Araştırmaları ayrıca, adenomyozisi olan veya olmayan hastalardaki farkı anlatmak için ektopik endometriumdaki gen ekspresyonu hakkında bilgi verir.
Araştırmaya, yaş ortalaması 30.6 olan, pelvik ağrı semptomları olan, üçüncü basamak bir jinekolojik kliniğe yönlendirilen ve pelvik taraması olan 234 kadın alındı. Bu grup, laparoskopik ameliyatlarından 12 ay öncesine kadar yapılan sonografilerinde “Adenomyozisin Sonografik Kanıtları – SEOA” nın varlığı veya yokluğu ile iki alt gruba ayrıldı.
İki grup arasında anlamlı bir fark olmamasına rağmen, SEOA’lı hastaların evre IV endometriozisi olma olasılığı daha yüksektir. SEOA tanısı konulan grupta yazarlar, derin infiltrasyonlu endometriozis ve endometrioma dahil olmak üzere özellikle çok ciddi endometriozise dikkat çekti. Adenomyozis vakaları ile kontrol grubu arasında ektopik endometrial gen ekspresyonu açısından anlamlı fark bulunmadı.
SEOA ile şiddetli endometriozis arasındaki önemli ilişki, pelvik ağrı kliniği olan kadınların tanısal laparoskopik cerrahi öncesi ultrasondan fayda görebileceklerini göstermiştir.
Bazı araştırmalar, adenomyozisi olan veya olmayan kadınların ektopik endometriumunda diferansiyel gen ekspresyonu ve uzun kodlayıcı olmayan DNA ekspresyonu olduğunu göstermesine rağmen, mevcut çalışma örneklerinde bu iki grup arasında anlamlı bir fark bulamamıştır.
Kaynak Site: endonews.com
Çeviren: Dr. Tuğba Buket ÇALIŞKAN
Physicians Committee for Responsible Medicine a göre, besinler endometriozise neden olmazlar ancak bazı besinler kadınlarda hastalığın gelişme riskini artırabilir. Buna karşın sebze ve meyveler sağlığa iyi gelip endometriozis’e yakalanma riskini veya şiddetini azaltabilir.
1.Kafein
Harvard School of Public Health deki bir çalışmaya göre, günde 2 bardak veya daha fazla kafeinli kahve tüketen kadınlarda veya onun eşdeğeri olan kutu kola (dört) tüketenlerde endometriozis gelişme riskinin 2 katına çıktığı bulundu. Araştırmacıların kafeinin neden böyle bir etkisi olduğu hakkında bilgileri yok.
2.Kırmızı et: Bazı araştırmalarda sık kırmızı et ve domuz tüketiminin endometriozis riskiyle ilişkili olduğu bildirilmiştir. The Physicians Committee for Responsible Medicine ”İtalyan popülasyonun da haftada en az 7 porsiyon kırmızı et tüketen kadınlar 3 porsiyondan az kırmızı et tüketen kadınlarla karşılaştırıldığında endometriozis riski 2 kat daha fazladır.” şeklinde bildirir.
3.Meyve ve sebzeler: Diğer taraftan, meyve ve sebzeler Physicians Committee for Responsible Medicine’de belirtildiği gibi “haftada 14 porsiyon veya daha fazla yeşil sebze tüketenler haftada 6 porsiyondan daha az tüketenlerle karşılaştırıldığında %70 daha az endometriozis riskine sahiptirler ve haftada 14 porsiyon veya daha fazla meyve tüketenler haftada 6 porsiyondan az tüketenlerle karşılaştırıldığında %20 daha az riske sahiptiler.” Meyve ve sebzelerin endometriozise karşı koruyucu etkisi olduğu görülür.
4.Alkol: Sağlıklı kadınlar ve bazı jinekolojik sorunları olan kadınlar karşılaştırıldığında, düzenli olarak alkol tüketenlerde endometriozis görülme insidansının daha fazla olduğu görülür. İnfertilite ile mücadele eden kadınlarda alkol kullananlarda alkol kullanmayanlara göre endometriozis riski %50 ye kadar daha fazladır.
5. Poliklorlu bifeniller (PCB): 2005 yılı çalışması, genellikle tarımda kullanılan poliklorlu bifenil içeren bazı kimyasallara maruz kalmış yiyecekleri tüketmenin endometriozis riskini artırabildiğini göstermiştir. Bu toksinler genellikle hayvansal yağda birikir ve bu da insanların et, balık ve süt ürünleri aracılığıyla maruz kalacağı anlamına gelir. “Pestisite maruz kalmış veya başka organoklorinlerle kontamine olmuş tahılla beslenen tavuk, sığır, domuz ve diğer hayvanların kas dokularında ve sütlerinde bu bileşikler birikmeye eğilim gösterir.” şeklinde Physicians Committee for Responsible Medicine açıklar. Organik olmayan meyvelerde veya sebzelerde de organoklorlu pestisit kalıntıları olabilmesine karşın bunlar daha az konsantre’dir ve çıkarılması daha kolaydır. Bu sebepten dolayı bazı doktorlar kimyasal pestisitsiz yetişen organik ürünlerin seçilmesini önermektedir.
Endometriozis IVF veya ICSI geçiren kadınlarda düşük riskini 2 katına çıkarır, Alman araştırmasında saptandı.
Alman araştırmacılar, yardımla üreme tekniklerine başvuran kadınlarda endometriozisin klinik tanısı, testosteron seviyeleri, yumurta elde edilme zamanındaki hasta yaşının düşük için önemli risk faktörleri olduğunu buldular.
European Journal of Obstetrics and Gynecology and Reproductive Biology de çıkan “ endometriozis , IVF veya ICSI geçiren hastalarda düşük ihtimalini 2 katına çıkarır” çalışması bu bulguyu içermektedir.
Yıllardır doktorlar endometriozisi infertilite ile ilişkilendirmişlerdir. Araştırmalar infertil kadınların %9-50 sinde endometriozis olduğunu belirtse de hastalığı teşhis etmedeki zorluklar bu sayıları konfirme etmeyi zorlaştırmaktadır. Endometriozisli gebe kadınlar ile ilişkili risk faktörleri tiroid patolojilerini, vücut kitle indeksini ve hastanın yaşını içerir. Bu faktörlerin her birinin gebeliğe ve düşüğe etkisinin derecesi belirsizdir.
“çalışmanın amacı, doktorları konsültasyonlarını bireyselleştirmede desteklemek için IVF tedavilerinde risk faktörlerini ve önemlerini tanımlamaktır” şeklinde araştırmanın yazarı belirtmektedir. “Ayrıca embryonun gelişiminde bu risk faktörlerinin negatif etkisini anlamak eve bebek götürme oranını iyileştirmeyi sağlayabilir.”
Şimdiki çalışmada University Clinic of Düsseldorf’daki araştırmacılar IVF veya ICSI (intracytoplasmic sperm injection) yi takiben gebe kalan 588 kadını değerlendirdiler. Yaklaşık %17 si düşük yapmasına %10 unda endometriozis saptanmasına rağmen çoğu başarıyla doğumlarını gerçekleştirdi. Toplamın %86.9 u daha önce doğum yapmamıştı. %85.4 ü sigara içmiyordu ve %87.9 u ICSI ile oositlerini fertilize etmişlerdi. Ortalama hasta 34 yaşında, vücut kitle indeksi 23 ve TSH değeri 1.90 mIU/I ve eşinin yaşı 37 idi.
Endometriozis saptanması düşük riskini 2 katına çıkarırken, yüksek testosteron seviyeleri bu riski 4 katına çıkarır, oosit elde edilmesi sırasında hasta yaşı hafif risk faktörünü gösterir.
ICSI ye karşı IVF, hasta ağırlığı, tiroid fonksiyonu, endometrium kalınlığı veya erkek donorün yaşını içeren diğer değişkenlerin gebelik sonucuna önemli bir etkisi yoktu.
Endometriozis ve kanser riski
Soru: Endometriozisim var. Bu benim meme, yumurtalık ve rahim kanseri riskimi artırır mı?
Cevap: çok güzel bir soru sordunuz. İlk önce, bu kanserler ve endometriozis arasındaki benzerliklere bakalım. Hepsi östrojene bağlıdır. östrojen overlerde, memelerde ve rahimde hücre bölünmesini uyarır. Zamanla bu sürekli bölünen hücreler bir hata yapabilir ve kanser gibi kontrolsüzce bölünen hücrelere sebebiyet verebilir. Diğer taraftan endometriozis, normalde uterus iç yüzünü döşeyen dokunun vücudun başka bir yerinde olmasıdır. Bu doku aynı zamanda östrojene cevap olarak büyür ve hastalığın kendisi östrojenin varlığına bağlıdır.
Meme kanseriyle başlayalım. Hastanede görülen veya ayaktan tedavi alan 114327 kadını değerlendiren Danimarka’daki büyük bir çalışmada 40 yaşından önce endometriozis tanısı alan kadınlarda meme kanseri riskinin azaldığı, 40 ve 50 yaş arasında tanı alan kadınlarda meme kanseri riski endometriozisi olmayan aynı yaştaki kadınlardan %14 daha fazla bulunmuştur. 50 yaşında veya daha sonra tanı alan kadınlar endometriozisi olmayan aynı yaştaki kadınlara göre 2 kattan daha fazla meme kanserine yakalanma eğilimi gösterdiler.
Over kanseri için 700.000 den fazla kadından oluşan verileri içeren geniş bir çalışmada endometriozis hastalarında %43 daha fazla over kanseri ve non-Hodgkin lenfoma geliştiği saptandı. Overinde endometriozis olan kadınlar over kanseri için en yüksek riske sahiptiler. Bu çalışma aynı zamanda endometriozisli kadınların meme, beyin, endokrin kanserleri için örneğin hipofiz bezi kanserleri veya tiroid bezi kanseri gibi daha yüksek riske sahip olduğunu ancak serviks kanseri için riskin azaldığı saptandı. Uterus kanseri için risk artışı saptanmadı.
Bu bilgiden korkmak yerine mamografi gibi kanser taramaları açısından daha dikkatli olmak için bu durumu bir uyarı olarak almalısınız. Over kanserinin erken belirtilerinin de farkında olmalısınız: şişkinlik, pelvik veya karın ağrısı, erken doygunluk hissi veya yemede zorluk ve sık veya aniden idrara çıkma hissi olması. 2 veya 3 haftadan fazla zamandan beri neredeyse her gün bu problemleri yaşıyorsanız doktorunuza başvurmalısınız.
Sizinle ilgilenen tüm sağlık personeline endometriozisli olduğunu söylemelisiniz böylelikle bazı kanserler için artmış risk konusunda uyarıcı olabilir. Sıra muhtemel kanserleri değerlendirmeye geldiğinde, onlara bütün enerji ve dikkatlerini vermelerine yardımcı olacaktır ve artık siz de bu hastalık hakkında dikkatli olmayı biliyor olacaksınız.
Yapmanız gereken diğer şey ise kanser riskinizi azaltmak için tüm önerileri takip etmenizdir: meyve ve sebzelerden zengin diyet ile beslenmek, haftanın çoğu gününde günde en az 30 dakikalığına fiziksel aktivitede bulunun.
Ve hatırlayın: Bu riskler binlerce kadın içindir. Endişelenmeniz gereken tek şey sizin kendi bireysel riskinizdir ve bu çalışmaların bulduğundan çok daha farklı olabilir. Benim önerim: kendi bireysel meme ve over kanseri riskinizi değerlendirmek için doktorunuzdan randevunuzu alın.
Çeviren: Dr. Işık Sözen
Araştırmacılar 20 yılı aşkındır 70.000’in üzerinde kadını analiz ettiler.
Meyve ve sebze tüketimi endometriozis riskiyle ilişkilendirilebilir.
Özellikle günlük 1 porsiyon ve üzerinde portakal ve greyfurt gibi turunçgil tüketimi riski azaltırken; aynı miktarda lahana, brokoli, karnabahar gibi turpgil sebze tüketimi bu riski artırabilmektedir.
Çalışmanın kısıtlılıkları: Gıda alımı, analiz edilen kadınlar tarafından kendiliğinden rapor edilmiştir, bu durum ankete bazı hatalar getirebilir.
ÖZET
“Human Reproduction” bilim dergisinde yayınlanan bir çalışmada özellikle portakal ve greyfurt gibi turunçgil meyvelerin daha fazla tüketiminin endometriozis gelişme riskini düşürebileceği bulundu. Buna karşın, bazı sebzeler durum için riski artırabilmektedir.
Şimdiye kadar çok az çalışma, meyve ve sebze tüketimi ile endometriozis gelişme riski arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Bu ilişkiyi daha iyi çözmek için bir grup ABD’li araştırmacı 1991 ve 2013 yılları arasında 70.835 kadından toplanan verileri analiz etti. Dört yılda bir kadınların diyeti gıda sıklığı anketi ile değerlendirildi.
Çalışma süresi boyunca 2.609 kadında laparoskopik yolla doğrulanmış olarak endometriozis gelişmiş olup, araştırmacılar yüksek meyve tüketimi ile endometriozis gelişimi arasında ters bir ilişki olduğunu bulmuşlardır. Özellikle portakal, greyfurt gibi narenciye meyvelerinden günlük bir ve daha fazla porsiyon tüketen kadınlarda belirgin olmak üzere, haftada bir porsiyondan az tüketen kadınlara göre endometriozis gelişme riski %22 oranında azalmıştır.
Araştırmacılara göre bu meyvelerde bulunan beta-kriptoksantin, azalmış riski açıklamaktadır. Beta-kriptoksantin, meyve ve sebzelere sarı turuncu veren, insan vücudunda A vitaminine dönüştürülen karotenoid sınıfına ait bir bileşiktir. (Endometriozisli kadınları hasta olmayanlara kıyasla A vitamini alımının daha düşük olduğu bildirilmiştir.)
Araştırmacılar ayrıca sebze tüketiminin endometriozis riskiyle bağlantılı olup olmadığına da baktılar. Yazarlar total sebze tüketimiyle endometriozis riski arasında ilişki bulamamış olsalar da, turpgil sebzelerden günde bir veya daha fazla porsiyon tüketen kadınların endometriozis geliştirme riskinin, haftada bir porsiyondan az tüketenlere oranla %13 daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Araştırmacılar “Bu gıdaların hangi bileşenlerin söz konusu durumla ilişkili olduğu belli değil. İleride gıda alımının farklı kombinasyonlarını göz önünde bulunduran diyet modellerini inceleyen çalışmalar bu ilişkileri açıklığa kavuşturmaya yardımcı olabilir.” dedi.
Kaynak Site: http://www.endonews.com
Çeviren: Stj. Dr. Tuğba Buket ÇALIŞKAN
Herhangi bir besini kesmeden kalori alımının azaltılması, farelerde endometriozis gelişimini durdurabilir.
Fareler üzerinde yapılmış olan bir araştırmada, kalori alımının azaltılması ile endometriozis gelişiminin durdurulabileceği ortaya konuldu. Bu durum lezyonlar oluştuktan, endometriozis başladıktan sonra da sağlanabilmektedir. Alınan besinler veya taklit edici ilaç alımlarıyla alınan kalorinin kısıtlanması ile aynı etki sağlanabilir.
Birçok araştırma, belirli bir besin eksikliğine neden olmadan kalori alımının %30 ile %40 oranında azaltılmasıyla, uzun dönemde tümör gelişimi ve yayılımının azaldığını ve yaşa bağlı hastalıkların başlangıcını ve ilerlemesinin azaldığını farklı hayvan türlerinde kanıtlamıştır.
Ancak kalori alımının azaltılmasının, endometriozis üzerindeki etkisi daha önce çalışılmamıştır. Bu araştırmada Çin’den bilim adamları kalori alımının kısıtlanmasının endometriozisin ertelenmesi veya önlenebilmesi üzerinde bir etkisinin olup olmayacağını görmek için fareler üzerinde iki deney gerçekleştirmişlerdir.
Yapılan ilk deneyde 20 fare iki gruba bölündü. İlk gruptaki farelerin istediği kadar yemesine izin verilirken 2. gruptaki farelerin ilk gruptaki farelere oranla aldıkları kalori oranı %30 düşürüldü. Iki hafta sonra iki grupta da endometriozise neden olundu. İki hafta daha sonra hayvanların endometriotik odakları incelendi.
İkinci deneyde ise araştırmacılar 20 farede daha endometriozise neden olduktan iki hafta sonra kalori alımını kısıtladılar. Dört haftalık takip sonrası hayvanların endometriotik odaklarını incelediler.
Araştırmacılar kalori kısıtlanmasına endometriozise neden olmadan önce başlanan farelerde %88.5, endometriozise neden olunduktan sonra başlanan farelerde ise %93 lezyonlarda azalma izledi.
Araştırmacılar ayrıca kalori kısıtlamasının otofajiyi arttırdığını izledi. Otofaji ise vücudun birikintilerini temizlemesidir. Aksine endometriozisle ilişkili hücre bölünmesi, yeni damar oluşumu (anjiyogenez), steroid yapımı, lezyonlardaki fibrozis ve skar oluşumu gibi tüm durumları ise azalmıştır.
Araştırmacılar “…endometriozise neden olmadan önce de sonra da yapılan kalori kısıtlaması ile hem endometriotik odaklar hem de fibrogenez farklı mekanizmalarla anlamlı olarak azalmıştır.” dedi. “Endometriozisin gelişmesinde hayat tarzının önemi hakkında mevcut çok az çalışma bulunmaktadır ve umarım bizim araştırmamız da bu bölgede yapılacak olan araştırma saysını arttırır” dediler.
Sonuçlar “Reproductive Sciences” adlı dergide yayınlanmıştır.
Kaynak Site: endonews.com
Çeviren: Dr. Elif Göknur TOPÇU
Serum 25 hidroksivitamin D seviyeleri ve endometriozis: Vaka-kontrol çalışmasının sonuçları
Daha önceden D vitamininin endometriozis progresyonunda rol oynadığı düşünülmekteydi, ancak yakın zamanda yapılan bir çalışmada aksi yönde kanıt bulunmuştur.
ANAHTAR NOKTALAR
Vurgu:
Önemi:
Ne yapıldı?
Anahtar sonuçlar:
Endometriozis alt grupları eşleştirilmiş kontrolleri ile karşılaştırıldığında anlamlı farklılıklar yoktu.
Araştırmanın kısıtlılıkları:
Araştırmacılar bir gıda anketi eksikliğini potansiyel bir sınırlama olarak kaydetmektedirler.
Araştırmacılar, bazı vakaların yanlışlıkla kontrol olarak sınıflandırılmış olabileceklerinden endişe etmektedirler.
Özet
Milan’da Universita` degli Studi, Ospedale Maggiore Policlinico’dan bir grup bilim adamı, Buggio ve ark., yakın zamanda “25-Hidroksivitamin D Serum Seviyeleri ve Endometriozis: Vaka-Kontrol Çalışmasının Sonuçları” başlıklı bir makaleyi “Reproductive Sciences” isimli dergide yayınladı. Yayın endometriozisi olan ve endometriozisi olmayan kadınlarda D vitamini düzeylerini analiz etmeyi amaçlamıştı, çünkü daha önceden bu prohormonun endometriozis hastalığının progresyonunda (ilerlemesinde) rolünün olabileceği düşünülmekteydi.
Endometriozis, kronik enflamasyon durumundan sorumlu olabilen immün sistemin disfonksiyonunu içeren multifaktöriyel bir hastalık olduğundan prohormon D vitamininin immünomodülatör, anti-enflamatuar ve antiproliferatif özelliklerinin, endometriozis patogenezinde olası bir fonksiyon için temel oluşturabilir.
Çalışma iki grup katılımcıdan oluşmaktadır: vakalar ve kontroller. Vaka grubunda endometriozis tanısı almış 217 kadın bulunmaktaydı. Endometriozis grubu daha sonra derin infiltran endometriozisli (90) ve overyan endometriomalı kadınlar (127) olarak ikiye ayrıldı. Kontrol grubunda endometriozisi olmayan 217 kadın vardı. Tüm katılımcıların verdikleri kan örnekleri kemilüminesans teknolojisine tabi tutuldu. Bu kit, araştırmacıların 25 (OH) D seviyelerini tespit etmelerine yardımcı oldu. Katılımcılardan ayrıca güneşe maruz kalma alışkanlıkları, cilt fototipleri ve fenotiplerini değerlendiren bir anket doldurmaları istenmiştir.
Sonuçlar, ortalama 25 (OH) D seviyesinin endometriozisli kadınlar için 17.9 ng / mL ve endometriozisi olmayan kadınlar için 18.4 ng / mL olduğunu göstermektedir.
Endometriozis alt gruplarının da eşleştirilmiş kontrollerine (kontrolleriyle karşılaştırıldığında) göre anlamlı farklılık göstermediği bulundu.
Sonuç olarak, bu çalışmada D vitamini düzeyleri ile endometriozis arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu nedenle, D vitamininin aslında endometriozis hastalığının progresyonunda (ilerlemesinde) rol oynaması olası değildir.
Kaynak Site: endonews.com
Çeviren: Dr. Işık SÖZEN
Yeni bir çalışma, A vitamini ile indüklenen Beclin-1 ekspresyonunun endometriotik yükü azaltmaya yardımcı olabileceğini ortaya koymaktadır.
ANAHTAR NOKTALAR
Vurgu:
Retinoik asit, endometriotik lezyonlarda otofaji ve hücre ölümü düzenleyicisi Beclin-1’i uyarmaktadır.
Anahtar Sonuçlar:
Lu ve ark. retinoik asit tedavisinin, Beclin-1 indüksiyonu yoluyla otofajiye (hücresel geri dönüşüm veya yıkımın bir formuna) neden olduğunu göstermiştir.
Bununla birlikte çalışmanın yazarları, retinoik asidin spesifik endometriozis formları üzerindeki etkisinin bilinmediğini ve daha fazla araştırmanın gerektiğini ifade etmektedir.
Ne yapıldı?
Burada, İtalya’da iki araştırmacı tarafından yayınlanan ve endometriotik implantların hacmini azaltmak için retinoik asidin kullanımını gösteren kısa bir yazıdan bahsedilmektedir.
Çalışmanın Kısıtlılıkları:
Lu ve ark. tarafından bulunan sonuçların karşılaştırılması için daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.
ÖZET
Endometriozis, doğurganlık çağındaki kadınlarda kronik pelvik ağrının önde gelen nedenlerinden biridir. İnflamasyonu azaltmak, endometriotik odaklardaki büyümeyi azaltmak veya endometriotik hücreleri öldürmek için çeşitli ilaçlar araştırılmıştır. Retinoik asit (A vitamini), birçok durumun tedavisinde araştırılan moleküllerden biridir. Lu ve ark. Dali Üniversitesi Tıp Fakületesi’nden yayınladıkları, “Retinoik asit, Beclin-1’in up-regülasyonu yoluyla endometriotik stromal hücre büyümesini düzenler” başlıklı bir çalışma yayınlamıştır. Lu ve arkadaşları, retinoik asit tedavisinin, Beclin-1’in indüksiyonuna sebep olarak, buna bağlı hücre ölümü ve otofajiye (bir tür hücresel geri dönüşüm veya yıkım) yol açtığını göstermiştir.
Retinoik asidin endometriotik implantların gen ekspresyonu ve hormonal regülasyonunda rol oynayabileceğini açıklamışlardır. Ayrıca, Beclin-1 ekspresyonu ile daha ileri evre endometriozis arasında ters korelasyon olduğunu saptamışlardır (Genellikle Beclin-1 ekspresyonu ne kadar azsa, endometriozis evresi daha ileri).
Bu çalışmanın sonuçları umut verici olsa da, çalışmanın yazarları aşağıda belirtilen noktaların netleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir:
Yazarlar, bu çalışmada belirtilen endometriotik hücrelerin hangi bölgeden kaynaklandığını bildirmemiştir. Endometriozis, peritoneal nodüller, over endometrioması (çikolata kisti) veya derin infiltre endometriozis nodülü olarak kendini gösterebilir. Retinoik asidin bu lezyon tipleri üzerindeki etkisini bilmek, kökene veya patogeneze ışık tutabilir.
Bu nedenle, endometriozisli kadınlarda retinoik asit kullanımı ile ilgili daha fazla araştırma gereklidir.
Kaynak Site: endonews.com
Çeviren: Dr. Ezgi DARICI
Endometriozis tedavisi için Ginseng bileşenleri
Vurgu:
Önemi:
Ne Yapıldı?
Veri
Çalışmanın Kısıtlılıkları
Özet
Halen, endometriozisli kadınlar için ilaç seçenekleri (örn., progestinler, androjenler, gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) agonistleri ve aromataz inhibitörleri) esasen östrojen seviyelerini azaltmaya odaklanmaktadır. Bununla birlikte, bu tedaviler sık tekrarlama ve yan etkileri nedeniyle düşük etkinlik gösterebilir. Bu nedenle, farklı etki mekanizmalarına dayanan daha etkili tedaviler geliştirmeye ihtiyaç vardır. Otofaji, hücresel organellerin ve makromoleküllerin doğal sekestrasyonuna aracılık ederek, hücresel bileşenlerin düzenli olarak parçalanmasına ve hücresel bileşenlerin geri dönüşümüne izin vererek regüle edilen bir hücresel mekanizmadır. Sağlıklı bir hücre için ayrılmaz bir süreçtir. Daha önce ektopik ve ötopik endometriumun düşük otofaji düzeyine sahip olduğu gösterilmiştir. Endometrioziste düşük otofaji, hücre ölümü kapasitesinden yoksun olan yüksek proliferatif hücrelere yol açabilir. Bu nedenle, otofajinin desteklenmesi, anti-endometriozis aktivitesini arttırmak için yararlı bir yöntem olabilir. Ginseng, Asya ülkelerinde ve Kuzey Amerika’da yaygın olarak kullanılan geleneksel bir bitkidir. Esas olarak ginsenosidler (örneğin ginsenoside-Rg3 (G-Rg3) ve ginsenoside Rh2 (G-Rh2)) ve iki ginsenoside metaboliti, protopanaxadiol (PPD) ve protopanaxatriol (PPT) içerir. Önceden bunlar antitümör, antioksidan, immüno-modülatör ve anti-enflamatuar etkiler gibi farmasötik aktiviteler ile ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, bu ginseng bileşenlerinin endometrioziste kullanımı incelenmemiştir. Çin Obstetri ve Jinekoloji Hastanesi, Reprodüktif İmmünoloji Laboratuvarı’ndan Zhang ve ark.’nın ginsenosidlerin ve metabolitlerinin anti-endometriozis aktivitesini araştırdığı bu çalışma, Cell Death & Disease dergisinde yayınlanmıştır. Özellikle, yazarlar bu bileşiklerin ektopik endometriyal stromal hücrelerde otofaji ve östrojen reseptör A seviyesini regüle etmesini incelemişlerdir. Yazarlar, hücre modeli (ektopik endometriyal stromal hücreler) kullanarak, PPD, PPT, ginsenoside-Rg3 (G-Rg3), ginsenoside-Rh2 (G-Rh2) ve esculentoside A (EsA) bileşiklerinin hücrelerin yaşayabilirliğinde önemli azalmaya neden olduğunu bulmuşlardır, özellikle PPD metabolitinde yüksek aktivite gözlenmiştir. İntraperitoneal endometriozisli BALB / C fareleri kullanılarak yapılan hayvan modeli çalışmaları, yine PPD’nin yaygınlık derecesini azalttığını ve ektopik lezyonların büyümesini baskıladığını ileri sürmüştür. PPD’nin etki mekanizması göz önüne alındığında, bu bileşik doğal öldürücü hücrelerin otofaji ve artmış sitotoksik aktivitesini indükleyerek, hücre modelindeki östrojen reseptörü A’nın ekspresyonunu azaltmıştır. Bu nedenle, sonuçlar PPD’nin endometriozis için potansiyel bir terapötik olduğunu düşündürmektedir. Preklinik çalışma nedeniyle, bu çalışmanın bazı sınırlamaları vardır. PPD’nin hücrelerdeki ve farelerdeki etkinliği, insandaki etki ile doğrudan ilişkili olamaz. Saf PPD bileşiğinin insanda kullanılmasının güvenli olup olmadığı da açık değildir. Bu makalede hayvan modelinde yan etki çalışmaları rapor edilmemiştir. Yeni terapötik araştırmaların test edilmesinde hayvansal modelin uyarlanabilirliği her zaman önemlidir. Bu çalışmada sadece bir tür hayvan modeli kullanıldığından, tam etkili olduğu sonucu çıkarılamaz. Bununla birlikte, bu çalışma, endometriozis tedavisi için PPD’nin potansiyel gelişimini göstermektedir, ancak insandaki olumsuz etki ve etkinlik profillerini konfirme etmek için klinik çalışmalar gerekmektedir.
Kaynak Site: endonews.com
Çeviren: Dr. Nazlı Aylin Vural
Osmanağa Mah. Osmancık Sok. Betül Han No:9 D:4 Kadıköy, İstanbul
Telefon: +90 532 515 69 99
Email: info@endometriozisdernegi.org